ÝMAM-I MUHAMMED Gazali
rahmetullahi aleyh

Evliyânýn büyüklerinden ve Ýslâm âlimlerinin en meþhûrlarýndan. Ýsmi, Muhammed bin Muhammed; künyesi, Ebû Hâmid; lakabý Hüccetü'l-Ýslâm ve Zeynüddîn'dir. Tûsî ve Gazâlî diye de meþhûr olmuþtur. 1058 (h. 450) senesinde Ýran'ýn Tûs þehrinde doðdu. 1111 (h. 505) senesinde Tûs'ta vefât etti. Kabri Taberân denilen yerdedir.


Büyük Ýslam âlimi, müctehid ve imamdýr.
Her fende söz sahibi ve hüccet-ül islamdýr.

Bu âlim, Tus þehrinin, Gazal nahiyesinde,
Doðdu, binellisekiz miladi senesinde.

Yaþý ellibeþ iken yine bu mübarek zat,
Tus’ta, binyüzonbir’de eyledi Hakk'a vuslat.

Ýlk defa Tus þehrinde, baþladý tahsiline.
Sonra, Gürcan’a gidip, ilim aldý üç sene.

Gürcan’dan ayrýlýp da, Tus’a geri dönerken,
Bir grup yol kesici, önüne çýktý birden.

Para ve eþyasýyla birlikte eþkýyalar,
Ders notlarýný dahi alýp uzaklaþtýlar.

Arkalarýndan gidip, yalvardý ki ihlasla:
(O notlar, iþinize yaramaz sizin asla.

Ben o ilimler için, eyledim terk-i diyar.
Nice sýkýntýlara hem de oldum giriftar.

Üç senede topladým, hem de o ilimleri.
Ne olur, o notlarý almayýn, verin geri.)

Eþkýyanýn reisi, o notlarý vererek,
Þöyle dedi Ýmama, biraz gülümseyerek:

(Bu nasýl ilimdir ki, baðlýdýr bu notlara?
Peki nasýl maliksin sen bu malumatlara?

Bunlar elden gidince, boþ bulursan kendini.
Nasýl iddia edersin, bunlarý bildiðini?)

Eþkýyanýn bu sözü, ona çok etti tesir.
Gidince, o notlarý ezberledi hep bir bir.

Sonra da, Niþabur’da tahsile etti devam.
Bilcümle ilimleri öðrenip, etti tamam.

Selçuklu devletinin veziri Nizamülmülk,
Duydu ki, Niþabur’da bir âlim var, çok büyük.

Baðdat’a davet etti acele kendisini.
Verdi ona medrese baþ müderrisliðini.

Bugünkü tabir ile, Nizamiye adýnda,
Bir üniversiteye rektör oldu anýnda.

O devrin âlimleri, cümle erkân ve eþraf,
Ýlmî üstünlüðünü hep ettiler itiraf.

O zaman Avrupa’da vardý ki filozoflar,
Dünyayý, tepsi gibi düz zannederdi onlar.

Ýmam, müsbet ilimle reddedip derhal bunu,
Ýsbat etti düz deðil, yuvarlak olduðunu.

Akýllý zannedilen, o pis filozoflarýn,
Allah’ý inkâr eden, o sefih insanlarýn,

O iddialarýný çürüterek evvela,
Ahmak olduklarýný isbat etti pekala.

Felsefe dedikleri, gülünç bilgilerini,
Ýlim ile nakzedip, rezil etti hepsini.

Bunun için Gazali, bir filozof deðildir.
O, dinde bir müctehid, bir Ýslam âlimidir.