Baðdat’ta, baþ müderris idi hem bu büyük zat.
Bir ara istedi ki, eylesin terk-i Baðdat.

Düþündü ki: Bu kadar ilimler tahsil ettim.
Lakin bilmiyorum ki, halis midir niyetim?

Allah için deðilse edindiðim ilimler,
Sonunda, helakime sebep olabilirler.

Niyetimde az dahi, dünya hýrsý ve þöhret,
Var ise, benim için olur bu bir felaket

Bu türlü düþünceler geldiðinde içine,
Ders verirdi tam üçyüz ilim talebesine.

Ýmamýn düþüncesi, sezilince Baðdat’ta,
Buna mani oldular, eþraftan çok zevat da.

Bütün devlet erkâný, talebe ve cümle halk,
Dediler ki: (Gitmeyin bizleri býrakarak.)

Lakin o, kararlýydý gitmek için büsbütün.
Haccý bahane edip, Baðdat’tan çýktý bir gün.

Onbir sene sürünce bu inziva hayatý,
Tamamlandý nihayet, manevi kemalatý.

Zahiri ilimlerde eþsiz iken, bu sefer,
Tasavvuf yolunda da, aldý çok mesafeler.

Hem zahir, hem batýnda kâmil oldu nihayet.
Sonra, memleketine eyledi artýk avdet.

Zira feyiz aldýðý gönül ehli kiþiler,
Kendisine, bu yolu iþaret eylediler.

Dediler ki: (Uzlette, kendine fayda vardýr.
Lakin ilim neþrinde, faide umumadýr.

Kendini düþünenden, zira bizim dinimiz,
Gayriyi düþüneni, tutar üstün ve aziz.)

O da, bu nasihati candan kabul ederek,
Döndü ilim neþrine, uzleti terk ederek.

Yaþý elli olmuþtu geriye döndüðünde.
Artýk Tus’da geçirdi, bakiye ömrünü de.

Vefat edene kadar, durmadan çalýþarak,
Bin kitap telif etti, hiç durmadan yazarak.

Yazdýðý kitaplarýn sayfa yekunu, eðer,
Ömrüne bölünürse, onsekiz sayfa eder.

(Ýhya-i ulum) ile, bir (Kimya-yý saadet),
Ýlmini göstermeye, eder yalnýz kifayet.

Ve hatta bu mevzuda demiþtir ki âlimler:
(Sýrf Ýhya-yý ulum’u, bir gayr-i müslim, eðer,

Severek çevirirse, sayfalarýný bir bir,
Onun bereketiyle, imanla þereflenir.)

Dokuzyüz ellidokuz miladi senesinde,
Vukua gelmiþ idi, bunun tecrübesi de.

Dört alman ordinaryüs profesör, o zaman,
Ýmam-ý Gazali’nin alýp kitaplarýndan,

Okumak suretiyle, nur dolup kalblerine,
Dördü de girmiþlerdi, hemen Ýslam dinine.